Kan een werkgever een werknemer verplichten om vakantie te nemen (tijdens de corona-crisis)?

Vakantie
Een werkgever kan een werknemer vanwege de coronamaatregelen niet verplichten op vakantie te gaan. De werkgever hoeft echter ook niet te voldoen aan het verzoek van de werknemer om zijn geplande vakantie in te trekken.

Sommige werkgevers vragen hun werknemers om verplicht vakantie op te nemen omdat er als gevolg van de corona maatregelen minder werkaanbod is en zij op die manier vakantiedagen opmaken. Dit is in principe niet toegestaan voor wettelijke feestdagen. De werkgever kan werknemers vragen of ze wettelijke vakantiedagen willen opnemen, maar de werknemer kan dit verzoek weigeren. Voor dagen boven de wettelijke aanspraak kunnen afwijkende regelingen gelden.

Op hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer recht?

Werknemers hebben recht op een wettelijk aantal vakantiedagen per jaar. In uren is dit 4 keer het aantal uren dat de werknemer per week werkt. Als een werknemer bijvoorbeeld het hele jaar 25 uur per week werkt, heeft hij recht op 100 vakantie-uren per jaar. Hierdoor kan hij minimaal 4 weken vakantie per jaar opnemen. Hij kan zijn vakantie ook in losse uren opnemen. Tijdens de vakantie blijft de werkgever het loon doorbetalen.

Bovenwettelijke (extra) vakantiedagen

Als de werknemer meer vakantiedagen opbouwt dan het wettelijk aantal, spreken we van 'bovenwettelijke' vakantiedagen. In een cao of arbeidsovereenkomst kunnen afspraken over deze extra vakantie-uren staan.

Wel moet de werkgever de werknemer aanmoedigen om eventuele resterende vakantie uren uit 2019 op te nemen. De wettelijke vakantiedagen van het voorgaande jaar (2019) vervallen op 1 juli (2020). De werkgever mag de werknemer echter ook niet verplichten om hiervan vakantie op te nemen. Als de werknemer ervoor kiest om zijn vakantie uren van 2019 niet op tijd op te nemen en de werkgever hem duidelijk en op tijd heeft ingelicht over de vervaldatum, dan vervallen deze vakantie uren op 1 juli.

Werkgever is niet verplicht een vakantie in te trekken

Mogelijk wil een medewerker zijn afgesproken vakantie terugnemen, bijvoorbeeld omdat een geplande reis wordt afgelast vanwege het coronavirus. De werkgever hoeft echter niet per se aan dit verzoek te voldoen. Dit zou betekenen dat de werknemer eenmaal goedgekeurde vakantiedagen moet opnemen, maar werkgever en werknemer kunnen wel samen overleggen of er andere mogelijkheden zijn. De werkgever is dit vanuit goed werkgeverschap ook aan te raden. Toch kan het niet verkeerd zijn om alsnog vakantie op te nemen, want ook bij thuiswerken vanwege het coronavirus heeft de werknemer voldoende rust en ontspanning nodig.

Verplichte vrije dagen en verplichte ADV (werktijdverkorting) dagen

Het is wel mogelijk om verplichte vrije dagen af te spreken, bijvoorbeeld de dag na Hemelvaart. Deze afspraken moeten zijn vastgelegd in de cao, het personeelsreglement of de arbeidsovereenkomst. Wil de werkgever de verplichte collectieve vrije dagen wijzigen, dan moet de ondernemingsraad hiermee instemmen. Een werkgever kan soms werknemers wel verplichten om adv-uren (arbeidsduurverkorting) op te nemen, maar ook dit moet dan al schriftelijk zijn vastgelegd.

Hoe kan een werknemer zijn vakantiedagen opnemen?

Een werknemer moet vakantie aanvragen bij zijn werkgever. In principe moet de werkgever instemmen met zijn verzoek. De werkgever kan alleen bezwaar maken als de vakantie grote problemen op zou leveren voor het bedrijf ('zwaarwegende bedrijfsbelangen'). Of als er een collectieve vakantie is, zoals in de bouw en het onderwijs.

De werkgever moet dan binnen 2 weken na ontvangst van het vakantieverzoek schriftelijk bezwaar maken. Maar de werkgever moet wel toestaan dat de werknemer op een ander moment vakantie opneemt. Een werknemer moet jaarlijks het wettelijk aantal vakantiedagen kunnen opnemen. De werkgever kan hier geen bezwaar tegen maken. Zelfs niet met een beroep op 'zwaarwegende bedrijfsbelangen'.

Voor vakanties boven de wettelijke aanspraak kunnen afwijkende regels gelden. Dit zijn vakanties die bovenop het wettelijk aantal vakantiedagen per jaar komen.

Vakantie opnemen bij ziekte

Ook als een werknemer ziek is, heeft hij recht op vakantie.

Niet-opgenomen vakantiedagen vervallen soms na 5 jaar.

In de volgende gevallen vervallen de ongebruikte vakantiedagen pas na 5 jaar:

  • Als de werknemer de wettelijke vakantiedagen niet op tijd heeft kunnen opnemen. Bijvoorbeeld omdat hij daarvoor te ziek was. Of omdat zijn werkgever het hem onmogelijk maakte om (voldoende) vakantie te nemen;
  • Als de werknemer bovenwettelijke vakantiedagen heeft. Dit is het geval als hij meer dan het wettelijk aantal vakantiedagen heeft.

Vakantie-uren en nieuwe baan

Als een werknemer van baan verandert, heeft hij mogelijk vakantie-uren over die hij niet meer kan opnemen. Dan krijgt de werknemer deze vakantie-uren uitbetaald.

Verder mag de werknemer de wettelijke vakantie-uren die hij niet meer kan opnemen, meenemen naar zijn nieuwe werkgever. De nieuwe werkgever blijft tijdens deze uren het salaris echter niet doorbetalen (aangezien de uren al door de vorige werkgever zijn uitbetaald). Let op: de datum waarop deze wettelijke vakantie-uren vervallen, blijft hetzelfde als de werknemer ze neeneemt naar zijn nieuwe baan.

Of de werknemer vakantie kan opnemen boven de wettelijke vakantie-uren, hangt af van de nieuwe werkgever.

Om vakantie-uren over te kunnen dragen aan de nieuwe werkgever heeft de werknemer een verklaring nodig van zijn vorige werkgever, waarin staat hoeveel vakantie-uren de werknemer nog heeft.

Vakantie-uren uitbetalen

Bovenwettelijke vakantiedagen die de werknemer niet heeft opgenomen, mogen door zijn werkgever worden afgekocht. Werknemer en werkgever kunnen elkaar hier niet toe verplichten.

Wettelijke vakantiedagen die een werknemer niet heeft opgenomen, mogen niet worden uitbetaald. Dit is alleen toegestaan aan het einde van het contract.

Deel dit artikel:

Deel op facebook
Deel op twitter
Deel op linkedin

gerelateerde berichten